ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ, ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΟΜΕΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ «Οδυνηρή η έξοδος από την Ευρωζώνη»

Συνέντευξη στον Ευτύχη Παλλήκαρη

Η κυβέρνηση επιμένει ότι διαπραγματεύεται σκληρά με την τρόικα, με βασικό ατού την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος. Εσείς εκτιμάτε θετικά την επίτευξη του στόχου αυτού για τη χώρα;

Η κυβέρνηση επένδυσε εδώ και ένα μήνα στην ιδέα ότι οι στόχοι έχουν επιτευχθεί, ότι δεν χρειάζεται η λήψη άλλων μέτρων και ότι είναι η σειρά των εταίρων να κάνουν παραχωρήσεις στο θέμα του χρέους. Το νέο αυτό success story ο πρωθυπουργός κ. Σαμαράς κατά τη συζήτηση στη Βουλή το έφθασε στα άκρα. Θεώρησε το χρηματοδοτικό κενό του 2014 διαχειρίσιμο, το δημοσιονομικό κενό ανύπαρκτο, την επιστροφή σε θετικό πρόσημο της οικονομίας βέβαιη, χαρακτήρισε το χρέος με μικρές προσαρμογές ως βιώσιμο, και κυρίως ισχυρίστηκε ότι η Ελλάδα θα είναι σε θέση να γυρίσει στις αγορές τέλη του 2014. Η πολιτική αυτή επιλογή αποδείχτηκε προβληματική, καθώς η τρόικα μείωσε το πλεόνασμα από 2,5 δισ. σε 300 εκατομμύρια, και συνέχισε να θεωρεί το δημοσιονομικό κενό του 2014 υπαρκτό. Συνεπώς η επίτευξη ενός ισοσκελισμένου προϋπολογισμού είναι γεγονός, το πλεόνασμα ενέχει και δημιουργική λογιστική, αλλά τα προβλήματα για το 2014 είναι υπαρκτά. Τα έσοδα φέτος περιέλαβαν έκτακτους φόρους προηγούμενων ετών, το ασφαλιστικό παραμένει δοκιμαζόμενο από τις μειούμενες εισφορές και η επιστροφή σε θετικό πρόσημο που θα επηρεάσει όλα τα δημοσιονομικά μεγέθη παραμένει αβέβαιη. Η τρόικα δεν βιάζεται, καθώς οι διαφορές των 1 ή 2 δισ. θα ξεπεραστούν, αλλά τα μεγάλα θέματα του 2014, το χρηματοδοτικό κενό -με η χωρίς νέο μνημόνιο- το δημοσιονομικό κενό, το ασφαλιστικό και η βιωσιμότητα του χρέους απαιτούν τη λήψη σημαντικών αποφάσεων.

Τελικά, ποια είναι η θέση του ΣΥΡΙΖΑ για το ευρώ και την Ευρωζώνη; Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν σαφής στο Τέξας, αλλά ο κ. Στρατούλης, την επομένη της συζήτησης της πρότασης μομφής, δήλωνε εκ νέου ότι τα μνημόνια θα ακυρωθούν και με νόμο...

Η θέση του ΣΥΡΙΖΑ στο ζήτημα του ευρώ είναι σαφέστατη και είναι η προγραμματική θέση του κόμματος περί παραμονής της χώρας στο ευρώ. Θεωρούμε ότι μια ενδεχόμενη έξοδο από την Ευρωζώνη θα είχε εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες τόσο για την Ελλάδα όσο και για τους δανειστές μας. Η ακύρωση των εφαρμοστικών νόμων των μνημονίων είναι επιβεβλημένη, προκειμένου να βγει η ελληνική οικονομία από το σημερινό αδιέξοδο.

Πάντως, αυτή η πανσπερμία θέσεων για κρίσιμα θέματα, δεν αποτελεί ανάχωμα στις πολιτικές στοχεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ;

Ο πολιτικός πλουραλισμός αποτελεί κεντρικό στοιχείο όλων των νέων πολιτικών μορφωμάτων της ριζοσπαστικής αριστεράς παγκοσμίως. Η πολυφωνία και η ουσιαστική εσωκομματική δημοκρατία είναι ο πλούτος του ΣΥΡΙΖΑ, με αυτή φτάσαμε ως εδώ και με αυτή θα προχωρήσουμε. Δυσκολίες που κατά το παρελθόν έχουμε αντιμετωπίσει στο μεταξύ μας συντονισμό νομίζω ότι σταδιακά αίρονται μετά και από τη συγκρότηση το καλοκαίρι του ΣΥΡΙΖΑ σε ενιαίο κόμμα. Ο ΣΥΡΙΖΑ όλο και περισσότερο ωριμάζει και αποκτά σαφή στρατηγική που θα τον οδηγήσει στην κυβέρνηση.

Η πολιτική συζήτηση -φάνηκε και στη Βουλή- αποφεύγει να θίξει τα κρίσιμα ζητήματα μετά το τέλος του μνημονίου. Μια αμηχανία κυριαρχεί όταν φτάνουμε στο άγραφο μέχρι σήμερα αυτό κεφάλαιο.

Το μνημόνιο απέτυχε πάνω από όλα στη υποτιθέμενη αναπτυξιακή του ατζέντα. Σύμφωνα με τους εμπνευστές του η ελληνική οικονομία θα προσέλκυε επενδύσεις από την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων, την ισοπέδωση του θεσμικού πλαισίου γύρω από τις εργασιακές σχέσεις και τη συρρίκνωση των μισθών. Η εσωτερική υποτίμηση και η συρρίκνωση της εσωτερικής αγοράς είχε όμως δραματικές συνέπειες και δεν ισοσκελίστηκαν από την πλήρως αποτυχημένη αναπτυξιακή ατζέντα του μνημονίου που παρήγαγε μηδενικά σχεδόν αποτελέσματα και δεν απέτρεψε και άλλα φαινόμενα, όπως η φυγή στρατηγικών εταιρειών από την Ελλάδα. Η συζήτηση «μετά το μνημόνιο, τι;» εκκινεί μόνο άπαξ και υπερβούμε αυτούς τους βασικούς άξονες που βύθισαν τη χώρα στη σημερινή πρωτόγνωρη ύφεση.

Ναι, αλλά δεν είναι πλέον καιρός να ξεπεραστεί η διάκριση «μνημόνιο-αντιμνημόνιο»;

Το δίπολο «μνημόνιο-αντιμνη­μόνιο» δεν είναι δυνατόν να ξεπεραστεί παρά μόνο αν αναιρεθούν οι κοινωνικοί όροι που το κατέστησαν βασικό διακύβευμα για τον τόπο. Με ή χωρίς μνημόνιο η ελληνική οικονομία θα έχει ως διακύβευμα τις μνημονιακές πολιτικές ως αναπτυξιακό υπόδειγμα για το μέλλον και ένα εναλλακτικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης με διαφορετικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές μέριμνες.

Τελικά λεφτά υπάρχουν κατά το ΣΥΡΙΖΑ για μια εναλλακτική οικονομική πολιτική;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έχει τρία σκέλη. Την ανάπτυξη θα την χρηματοδότησει: α) μια ευνοϊκότερη ρύθμιση των όρων αποπληρωμής του δημοσίου χρέους, β) ένας συνδυασμός ενίσχυσης του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων και της άντλησης ευρωπαϊκών, λιμναζόντων και νέων, πόρων, γ) ένα τραπεζικό σύστημα με δημόσια παρουσία που, στον βαθμό που θα έχει ρυθμιστεί το ζήτημα των «κόκκινων δανείων», θα μπορεί να επιτελεί τον αναπτυξιακό του ρόλο.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απαρίθμησε μόλις 4 ιδιωτικοποιήσεις από την κυβέρνηση το τελευταίο διάστημα. Εσείς επιθυμείτε περισσότερες;

Η Ελλάδα ήταν μια πλήρως ιδιωτικοποιημένη οικονομία ήδη από την περίοδο Σημίτη. Για τον λόγο αυτό το μνημόνιο ενώ έθεσε αρχικά 50 δισ. ευρώ ως έσοδα τα μείωσε στη συνέχεια στα 22 δισ. και οι πραγματικές εκτιμήσεις είναι για πολύ λιγότερα. Μέχρι τώρα τα έσοδα είναι μόλις 2 δισ. Συνεπώς στρέφονται στις ελάχιστες υποδομές που έμειναν, όπως το ρεύμα, το νερό ή ορισμένες υποδομές μεταφορών, που αποτελούν νευραλγικούς τομείς εξαιρετικά καίριους για να αποτελούν αντικείμενα ιδιωτικοποιήσεων. Μέρος του προβλήματος του μνημονίου είναι ότι απέβλεπε για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της ελληνικής οικονομίας στην ιδιωτικοποίηση ενός ανύπαρκτου δημόσιου επιχειρηματικού τομέα. Ο κ. Τσίπρας αυτό υποδείκνυε, την ανεδαφικότητα πέρα από την ιδεολογική μας αντίθεση, ενός τέτοιου σχεδιασμού.

Πώς κρίνετε το σχέδιο της κυβέρνησης για τον φόρο στα ακίνητα; Αισθάνομαι πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν δίνει ιδιαίτερο βάρος στο κρίσιμο αυτό θέμα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ αντιτίθεται στον νέο φόρο ακινήτων, καθώς εφαρμόζεται μια στιγμή που οι πολίτες, και ιδιαίτερα τα κατώτερα στρώματα, πλήττονται από την υπερφορολόγηση και πάνω από όλα επειδή δεν κάνει διάκριση ανάμεσα σε παραγωγική και μη παραγωγική γη. Αξιώνει, δηλαδή, από τους πολίτες να συνεισφέρουν στα φορολογικά έσοδα του κράτους ανεξάρτητα από τα εισοδήματα και την πραγματική τους φοροδοτική ικανότητα.

Κάνετε λόγο για μια οριακή κυβερνητική πλειοψηφία. Προβλέπετε εκλογές- είτε από «ατύχημα» όπως λέγεται είτε από αδυναμία εφαρμογής νέων μέτρων - πριν από τις δημοτικές και τις ευρωεκλογές;

Στην παρούσα φάση η κυβέρνηση έχει μια σειρά από κρίσιμες ψηφοφορίες με προεξέχουσα αυτή του προϋπολογισμού. Κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας η προσφυγή στις κάλπες είναι εξαιρετικά απίθανη. Σίγουρα, όμως, οι προσεχείς ευρωεκλογές και αυτοδιοικητικές εκλογές θα έχουν έντονη πολιτική χροιά ανεξάρτητα από τις μεταβολές στις ημερομηνίες και στον τρόπο διεξαγωγής τους που μηχανεύεται η κυβέρνηση.

Να υπάρξει θεσμική λύση στα «κόκκινα» δάνεια

Αναφερθήκατε στα «κόκκινα δάνεια». Βλέπετε θετικά την πιθανότητα οι τράπεζες να προχωρήσουν σε ένα είδος «σεισάχθειας», όπως δημοσίευσε το περασμένο Σάββατο η «Ημερησία του Σαββάτου»;

Υπό τις παρούσες συνθήκες ο ολοένα και διογκούμενος αριθμός των «κόκκινων» δανείων, αποτελεί τροχοπέδη για οποιαδήποτε απόπειρα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, η μη επίλυση του προβλήματος των «κόκκινων» δανείων ακυρώνει την πολυδιαφημιζόμενη προσπάθεια για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και τα δυνητικά της οφέλη για το σύνολο της οικονομίας. Άρα, θεωρώ ότι μια θεσμική ρύθμιση του ζητήματος είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Το ερώτημα είναι με ποιους όρους γίνεται μια τέτοια παρέμβαση, μέσα από ποιες θεσμικές διόδους και πάνω από όλα εις βάρους ποιου. Ποιος θα επιμεριστεί το κόστος μιας τέτοιας προσπάθειας και σε ποιον θα μετακυλίσει το κόστος; Ως προς αυτά τα ερωτήματα έχουμε μέχρι τώρα ελάχιστα στοιχεία για τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης.

Πλεόνασμα
«Ναι» στον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό

Εσείς, ωστόσο, δεν θέλετε να πορεύεται η χώρα με πρωτογενές πλεόνασμα;

Το μνημόνιο θέλει ένα διαρκές πρωτογενές πλεόνασμα ίσο με 4 μονάδες του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Αυτό είναι αδύνατο και λάθος. Η ιδέα ότι η χώρα πρέπει αν έχει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό πιστεύω ότι πρέπει να είναι η βασική προσέγγιση μιας κυβέρνησης της Αριστεράς. Ο τρόπος όμως με τον οποίο κάτι τέτοιο θα γίνει εφικτός είναι η ανακατανομή των φορολογικών βαρών προς τις ευπορότερες κατηγορίες του πληθυσμού και η ελάφρυνση των φτωχότερων, προκειμένου να τονωθεί η ζήτηση στην οικονομία και η αναδιάταξη των δημοσίων δαπανών με μέριμνα για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και τη διεύρυνση των δημοσίων επενδύσεων.

Μήπως ήρθε ο καιρός -με βάση και τα προβλήματα που επισημαίνετε ότι έχουμε μπροστά μας- για μια συνολική πολιτική διαπραγμάτευση με την τρόικα, ώστε να υπάρξει ένα σαφές πλαίσιο για την «επόμενη μέρα» για τη χώρα;

Η βασική αφετηρία κάθε διαπραγματευτικής στρατηγικής για εμάς εκκινεί από το πραγματολογικό δεδομένο ότι το μνημόνιο, το πρόγραμμα δηλαδή που αποσκοπούσε στην εξυγίανση της ελληνικής οικονομίας το οποίο υφίστατο ως όρος για τη σύναψη δανεικών συμβάσεων για τη χώρα, έχει οδηγήσει την ελληνική οικονομία στη χειρότερη ύφεση που έχει υποστεί δυτική χώρα σε περίοδο ειρήνης και στο ότι το 1/3 της ελληνικής κοινωνίας βιώνει τις συνέπειες μιας πρωτόγνωρης ανθρωπιστικής κρίσης. Η έξοδος από το μνημόνιο, η αλλαγή της οικονομικής πολιτικής και η εφαρμογή ενός εναλλακτικού σχεδίου ανάκαμψης και ανάπτυξης της οικονομίας με κοινωνική δικαιοσύνη, μαζί με την επαναδιαπραγμάτευση της δανειακής σύμβασης σε βιώσιμη βάση είναι η μόνη επιλογή.

imerisia.gr